VNTB – Câu chuyện về mua vắc xin – Đảng nói đảng làm

VNTB – Câu chuyện về mua vắc xin – Đảng nói đảng làm

TS. Phạm Đình Bá

 

(VNTB) – Chính phủ Việt Nam đang gấp rút tìm giải pháp trong đàm phán mua vaccine chống COVID-19 của hãng Pfizer trong khi hãng này từ chối những đàm phán về giá cả và một số các điều kiện khác trong hợp đồng

 

Gần đây, ông đảng trưởng Nguyễn Phú Trọng (NPT) nói “Những kết quả, thành tích đặc biệt đạt được của Việt Nam trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu bắt đầu từ đầu năm 2020 được nhân dân và bạn bè quốc tế ghi nhận, đánh giá cao, thể hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.” (1) NPT nói vậy nhưng thực tế không chắc là phải vậy.

Cho đến nay, cả nước với hơn 94 triệu người đã nhận được 2,61 triệu liều vắc xin COVID-19, chủ yếu thông qua cơ sở chia sẻ COVAX (2). Việt Nam cũng có lên kế hoạch thành lập quỹ 25,2 nghìn tỷ đồng (1,1 tỷ USD) để mua 150 triệu liều vắc xin COVID-19. 

Truyền thông Việt Nam loan tin hôm 18/5/2021 rằng chính phủ Việt Nam đang gấp rút tìm giải pháp trong đàm phán mua vaccine chống COVID-19 của hãng Pfizer trong khi hãng này từ chối những đàm phán về giá cả và một số các điều kiện khác trong hợp đồng (3). 

Để cho tỏ tường về thành tích lãnh đạo của NPT, xin gợi ý bạn coi bên dưới chuyện mua vắc xin ở Canada để có thể so sánh cách làm việc của NPT với cách làm việc ở một nước tư ban “đang giãy chết”. Nếu NPT dùng bạo lực để cố vị cầm quyền, xin gợi ý là dân cần phải bắt NPT phải chịu trách nhiệm về những gì NPT đã nói. Xin bật mí trước – Việt Nam, 94 triệu dân, đã nhận 2.6 triệu liều, đang ráng mua 150 triệu liều vắc xin; Canada, 37 triệu dân, đã mua 70.6 triệu liều trong hợp đồng 400 triệu liều.  

Sáu tháng sau chiến dịch tiêm chủng ở Canada, một số công ty đã chuyển giao trong khi những công ty khác đang trong quá trình hoàn thiện (4). Cuộc chạy đua để người dân Canada chủng ngừa COVID-19 đã tăng lên đáng kể trong những tuần gần đây khi cả nước bắt đầu vắc cho hầu hết mọi người ở các nhóm tuổi khác nhau.

Gần 50% dân số đã tiêm một liều, đưa Canada lên gần vị trí đầu bảng xếp hạng toàn cầu, nhưng ít hơn 5% đã tiêm hai liều cần thiết để xây dựng khả năng miễn dịch đáng kể. Để tiêm chủng cho tất cả người dân Canada, chính phủ đã ký hợp đồng với bảy nhà sản xuất vắc-xin khác nhau – sáu nước ngoài, một trong nước – với các lựa chọn mua hơn 400 triệu liều.

Sáu tháng sau chiến dịch tiêm chủng, một số công ty đã thực hiện các hợp đồng đó trong khi những công ty khác, như Medicago, Novavax và Sanofi-GSK, đang trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Một số sản phẩm này sẽ sớm ra mắt vào cuối năm 2021, khiến vai trò của chúng ở Canada không rõ ràng. Dưới đây là vị trí của bảy công ty trong nỗ lực sản xuất và vận chuyển vắc xin COVID-19 đến Canada.

Pfizer-BioNTech

Pfizer, công ty phụ trách nỗ lực tiêm chủng của Canada, đã đạt được tốc độ ổn định kể từ tháng 3 2021. Công ty có trụ sở tại New York đã ngừng hoạt động nhà máy ở Bỉ vào tháng Giêng để cải tạo dây chuyền sản xuất nhằm tăng thêm nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu toàn cầu, một biện pháp khắc phục cần thiết khiến các lô hàng tạm dừng. Kể từ đó, công ty đã cung cấp mRNA vắc xin theo đúng quy trình thương thảo giữa họ và chính phủ Canada.

Cho đến nay, hơn 15 triệu mũi tiêm Pfizer đã được phân phối đến cả nước và ít nhất hai triệu liều sẽ được giao mỗi tuần cho đến cuối tháng Bảy.  

Canada đã mua tổng cộng 48 triệu liều từ công ty, đủ để tiêm chủng đầy đủ cho 24 triệu người của toàn dân số là hơn 37 triệu. Ít nhất 18 triệu liều trong số đó sẽ đến trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9. Kỳ vọng là hầu hết những mũi tiêm đó sẽ được sử dụng để tiêm liều thứ hai cho hàng triệu người Canada đã tiêm vắc xin từ công ty này. Vì là vắc xin duy nhất hiện được Bộ Y tế Canada cho phép sử dụng cho trẻ em từ 12 đến 15 tuổi, nên mũi tiêm Pfizer sẽ rất quan trọng trong việc tiêm chủng cho thanh thiếu niên trước khi họ trở lại trường học an toàn.

Moderna

Vắc xin mRNA từ công ty nầy có trụ sở tại Massachusetts này là sản phẩm vắc xin COVID-19 được sử dụng thường xuyên thứ hai ở Canada. Công ty nầy, trước đây chưa bao giờ đưa một loại thuốc nào ra thị trường, đã gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu lớn trên toàn cầu đối với sản phẩm của mình. Trong khi Canada là một trong những quốc gia đầu tiên ký hợp đồng với Moderna, công ty đã phải hủy bỏ các chuyến hàng hoặc giao hàng chậm lại vì công ty gặp phải các vấn đề trong sản xuất.

Vì chính phủ Hoa Kỳ đã đầu tư rất nhiều vào nghiên cứu và phát triển ban đầu của vắc xin này, nên Moderna đã phải gửi một số liều lượng lớn nhất định đến thị trường Hoa Kỳ, một nghĩa vụ dẫn đến việc giảm lượng hàng xuất sang các nước khác. Công ty dự kiến sẽ gửi khoảng 12,3 triệu liều đến Canada trong tháng 4 đến tháng 6, trong tổng số 14,3 triệu liều công ty đã thỏa thuận với Canada trong sáu tháng đầu năm nay. Tuy nhiên, con số đó hiện đang bị nghi ngờ. Đã có những dấu hiệu ban đầu cho thấy công ty có thể không đạt được mục tiêu đó. Tổng cộng, Canada đã đặt mua tổng cộng 44 triệu liều từ Moderna.

AstraZeneca-Oxford

Hầu hết người dân Canada hiện đã quen thuộc với những lo ngại về sản phẩm này. Mặc dù an toàn và hiệu quả, nhưng Ủy ban Tư vấn Quốc gia về Tiêm chủng cho biết vắc-xin từ AstraZeneca-Oxford không phải là vắc xin “được ưu tiên” để dùng ở Canada vì nguy cơ máu đông bất thường. Nguy cơ nầy rất hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể phát triển sau khi tiêm chủng.

Vào lần thống kê cuối cùng, có 21 trường hợp được xác nhận có máu đông bất thường trong số 2,1 triệu người đã dùng thuốc. Canada đã ngừng sử dụng AstraZeneca cho những liều đầu tiên, nhưng khoảng 665.000 mũi tiêm từ COVAX, liên minh chia sẻ vắc xin toàn cầu, đã đến vào tuần trước. Canada đã đặt hàng tới 10 triệu liều từ AstraZeneca, vì vậy dự kiến sẽ có thêm nhiều mũi tiêm trong những tháng tới.

Johnson & Johnson

Giống như AstraZeneca, vắc-xin của Johnson & Johnson ít được ưa chuộng hơn các sản phẩm mRNA của Pfizer và Moderna. Nhưng một số chuyên gia đã gợi ý rằng loại vắc-xin một mũi này có thể hữu ích trong việc tiêm chủng cho những nhóm người dễ bị tổn thương hơn, những người có ít khả năng quay lại mũi tiêm thứ hai, ví dụ như người vô gia cư.

Canada đã nhận được khoảng 300.000 liều vắc xin J&J vào cuối tháng 4, nhưng Bộ Y tế Canada đã yêu cầu lưu trữ các mũi tiêm này. Bộ Y tế đang xác minh tính an toàn của những liều này vì chúng được sản xuất tại một nhà máy ở bang Maryland ở Mỹ, nơi có thành tích sản xuất vắc-xin không theo đúng tiêu chuẩn sản xuất một cách đồng đều.

Novavax

Một công ty khác có trụ sở tại bang Maryland ở Mỹ, Novavax, đã sản xuất một loại vắc-xin cho thấy nhiều hứa hẹn trong kết quả thử nghiệm. Tiêm vắc-xin, được tiêm hai liều, đã được chứng minh là có hiệu quả 89,3% trong việc ngăn ngừa COVID-19 ở những người tham gia thử nghiệm lâm sàng Giai đoạn 3.

Novavax đã nhiều lần đẩy lùi dự báo sản xuất và gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nguyên liệu và thiết bị cần thiết để sản xuất vắc xin.

Medicago

Chính phủ liên bang đã ký hợp đồng với một công ty Canada về liều vắc xin, Medicago có trụ sở tại thành phố Quebec. Mùa thu năm ngoái, Canada đã dự chi 173 triệu đô la để giúp Medicago phát triển vắc xin COVID-19 và xây dựng một nhà máy lớn để sản xuất loại vắc xin này trong nước. Hôm thứ Ba, Medicago, công ty đang phát triển sản phẩm kết hợp với một hãng thuốc lớn GlaxoSmithKline, đã báo cáo dữ liệu thử nghiệm lâm sàng sớm tích cực về vắc xin COVID-19 có nguồn gốc thực vật của họ.

Nếu được chấp thuận qua quy trình duyệt an toàn và hiệu quả từ Bộ Y tế, vắc xin Medicago có thể sẽ là mũi tiêm COVID-19 đầu tiên được sản xuất ở Canada. Vào tháng 10, Canada đã ký một thỏa thuận mua 20 triệu liều vắc-xin của Medicago, với hợp đồng để số lượng mua thêm 56 triệu liều. Nhưng hầu hết người Canada có thể sẽ được tiêm phòng trước khi mũi tiêm của Medicago được chấp thuận.

Sanofi-GlaxoSmithKline (GSK)

Hai công ty dược phẩm lớn có hoạt động chính ở Canada, GSK và Sanofi, đã đồng phát triển một sản phẩm vắc-xin COVID-19 nhưng đã thông báo “trì hoãn” vào năm ngoái sau khi vắc xin nầy không tạo ra đủ kết quả trong các thử nghiệm lâm sàng. Hai công ty kể từ đó đã khởi động lại quá trình thử nghiệm và hiện đang trong giai đoạn 2 của thử nghiệm. Giai đoạn thứ ba và giai đoạn cuối dự kiến sẽ bắt đầu trong một số tuần, có nghĩa là những mũi tiêm này có thể sẽ không có sẵn để sử dụng cho đến năm sau 2022.

______________

Nguồn:

Số 1. https://tuoitre.vn/mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-ve-chu-nghia-xa-hoi-va-con-duong-di-len-chu-nghia-xa-hoi-o-vn-20210516203550852.htm

Số 2. Reuter. Vietnam to set up $1.1 bln COVID-19 vaccine fund. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/vietnam-set-up-11-bln-covid-19-vaccine-fund-2021-05-20/

Số 3. Hãng Pfizer từ chối đàm phán về giá vaccine COVID-19 với Việt Nam. https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/vietnam-negotiate-deals-to-buy-vaccine-from-pfizer-05192021074048.html

Số 4. John Paul Tasker · CBC News · Canada has ordered more than 400 million COVID-19 vaccine shots: Here’s the progress report. https://www.cbc.ca/news/politics/canada-vaccine-deliveries-progress-report-1.6034624

 


 

CATEGORIES
TAGS
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)