VNTB – Đặc xá dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020

VNTB – Đặc xá dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020

Nguyễn Nam

(VNTB) – Tù chính trị ở Việt Nam không được đặc xá. Trường hợp thả tù trước hạn dịp Tết Nguyên đán Canh Tý như với bà Trần Thị Nga, là thuộc quy định ở cái gọi là “quyền chủ động quyết định đặc xá diện đặc biệt” do Chủ tịch nước thực hiện.

Gọi là tù chính trị, vì nhóm hành vi cho cáo buộc về tội danh này bao gồm: “Bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của nước CHXHCN Việt Nam; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam; tội phá rối an ninh; tội chống phá cơ sở giam giữ; tội khủng bố hoặc một trong các tội quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh của Bộ luật Hình sự” – trích Điều 12.1, Luật Đặc xá 2018.

Ở Việt Nam lâu nay vẫn đánh đồng cách hiểu ‘phản đối các chính sách của Đảng’ là đồng nghĩa ‘phản đối chính sách của Nhà nước, của Chính phủ’, là ‘phản đối chính quyền nhân dân’. Lý do của cách hiểu này là ở Điều 4, Hiến pháp 2013 quy định Đảng “là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”.

Như vậy, có thể thấy ở sử dụng tên gọi ‘tù chính trị’ có vẻ phù hợp hơn là ‘tù nhân lương tâm’. Vì ở đây quyền tự do chính trị theo như ghi ở Hiến pháp 2013, Điều 14 đã không được tôn trọng: “1. Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. 2. Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”.

Trong một chia sẻ với báo chí, nhóm luật sư thường tham gia bào chữa cho ‘những người thường hay có ý kiến phê phán với Đảng cầm quyền’, nói rằng một số tội danh mà những người dấn thân đấu tranh bị khởi tố nhiều trong thời gian qua như Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; Tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam; Tội phá rối an ninh. Như vậy thông điệp từ Luật Đặc xá phiên bản 2018 tiếp tục một quan điểm như trước đó là chế độ không dung thứ cho những hành vi đe dọa đến sự tồn tại của Đảng cầm quyền, hoặc làm xấu đi hình ảnh của chế độ.

Có luồng ý kiến, với quyền tự do chính trị, công dân lên tiếng phê phán, chê trách thậm chí cả từ chối sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền, thì đó là phù hợp Điều 14, Hiến pháp 2013. Trên thực tế, Đảng cầm quyền vẫn chịu sự giới hạn mà Hiến pháp đã ghi tại Điều 4.3 “Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”. Như vậy, bất đồng quan điểm chính trị trong tín nhiệm Đảng cầm quyền không thể đánh đồng với chống Nhà nước, chống Chính phủ.

Nhà nước với hệ thống pháp luật, hoàn toàn có thể điều chỉnh tất cả các hành vi mà công dân đã nhân danh quyền Hiến định để thực hiện. Vì ngay cả “lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” cũng phải tuân thủ khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Với lập luận trên, tù nhân chính trị có thể tự mình thấy rằng họ không có tội, nên dùng từ ‘đặc xá’ ở đây là tái xác nhận về các hành vi mà Đảng cầm quyền đã áp đặt với họ. Nôm na ở đây họ đã bị oan.

Trình bày trước Quốc hội, theo tin tức đăng tải công khai trên báo chí nhà nước Việt Nam, bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, từng đề cập đến việc nhiều phạm nhân chấp hành án nghiêm túc, có ý thức chấp hành tốt nội quy của trại giam, nhưng do vẫn viết đơn kêu oan nên không được xác nhận là có ý thức cải tạo tốt để được xét đặc xá.

“Luật Đặc xá trước đây và hiện hành đều không quy định nội dung này. Tuy nhiên, Thông tư số 06/2018/TT-BCA ngày 12/02/2018 của Bộ Công an hướng dẫn một trong những tiêu chuẩn để được xếp loại cải tạo khá hoặc tốt là “phải nhận rõ tội lỗi, ăn năn hối cải…”. Thực tế quá trình chấp hành hình phạt tù, có những phạm nhân đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định, nhưng do họ liên tục kêu oan nên không đạt tiêu chuẩn thi đua nêu trên và không được đề nghị đặc xá. Để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người chấp hành án phạt tù, thực hiện đúng chính sách của Nhà nước về đặc xá, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Bộ Công an sớm rà soát, xem xét lại quy định này”, bà Lê Thị Nga cho biết đã có đề nghị như vậy ngay ở nghị trường Quốc hội.

Tuy nhiên đến nay tính đến ngày 17/1/2020, phía Bộ Công an vẫn giữ nguyên quy định “phải nhận rõ tội lỗi, ăn năn hối cải…” trong thủ tục hành chính cho việc đặc xá.

 

Thể loại: Chính Trị, Tin mới, VNTB

Bình luận

Your email address will not be published.
Required fields are marked*