VNTB – Luận tội: ngăn chặn lạm dụng quyền lực và bảo vệ Chính phủ Hiến pháp

VNTB – Luận tội: ngăn chặn lạm dụng quyền lực và bảo vệ Chính phủ Hiến pháp

Quang Thành

 

(VNTB) – Người Việt Nam và người dân một số quốc gia khác tò mò, bị hấp dẫn, lôi cuốn bởi luận tội và phế truất [quan chức]… tại Mỹ.

 

Luận tội đảm bảo Chính phủ Hiến pháp

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây chính thức trở thành Tổng thống Mỹ thứ 3 bị luận tội trong phiên bỏ phiếu tối 18/12 ở Washington DC.

Hai cáo buộc được Hạ Viện đưa ra gồm lạm dụng quyền lực và cản trở quốc hội.

Luận tội tại nước Mỹ, nhưng lôi kéo sự chú ý của nhiều quốc gia, từ lãnh đạo đến người dân. Việt Nam không ngoại lệ, có sự chia rẽ trong dư luận xã hội Việt Nam trong vấn đề này, thể hiện rõ rệt trong các phản hồi và bài viết trên mạng xã hội Facebook.

Điều gì lôi cuốn nếu nước Mỹ không phải là cường quốc, và thiết chế phân chia quyền lực nhằm khắc chế tuyệt đối quyền lực.

“Lạm dụng quyền lực và cản trở Quốc hội” diễn ra mặc định tại các quốc gia cộng sản, và ngay ở một số quốc gia tư bản như bằng sự khôn khéo chính trị vẫn cơ chế luân phiên độc tài như Liên Bang Nga, Beraluts, Thổ Nhĩ Kỳ.

Phiên luận tội được thể hiện như ý chí của người dân và đảm bảo mọi quyền lực thuộc về nhân dân như các nhà lập quốc Mỹ từng đặt ra và cam kết bảo vệ nó qua các đời Tổng thống kế tiếp.

 

Không chỉ luận tội mỗi Tổng thống

Nhưng không chỉ có Tổng thống được vinh hạnh “luận tội”, mà Hiến pháp Mỹ cũng mở đường cho Luật tại các bang được phép luận tội bất kỳ nhân viên nhà nước nào.

Luật của bang West Virginia, khoản 4-9 ghi nhận: Bất kỳ nhân viên nào của nhà nước đều có thể bị buộc tội vì hành vi sai trái, tham nhũng, bất tài, vô đạo đức, bỏ bê nhiệm vụ, hoặc bất kỳ tội ác hoặc tội lỗi nào. [1]

Điều đó cho thấy rằng, “luận tội” giúp cho hệ thống nhà nước giám sát và thải đi bất kỳ nhân tố nào gây nguy hại đến thuộc tính dân chủ của chính quyền, giúp cân bằng lại hệ thống quyền lực, và đảm bảo quyền lực phục vụ cho cộng đồng và nhà nước, thay vì cho cá nhân và đảng phái. Đảm bảo quyền lực, độc lập, sự hiệu quả của cơ quan lập pháp (Thượng viện, Hạ viện).

Và điều mà nhiều người Việt Nam chưa biết đó là, mặc dù phiên tòa luận tội hoạt động như một phiên tòa hình sự nhưng luận tội không phải là một thủ tục tố tụng hình sự, do đó bị cáo không có nguy cơ bị mất quyền sống, quyền tự do hoặc tài sản; hình phạt duy nhất là loại bỏ khỏi cơ quan làm việc khi bị kết án. Nói cách khác, luận tội là một công cụ “khắc phục” yếu kém của đội ngũ nhân viên nhà nước, phục vụ hiệu quả cho nhiệm vụ “duy trì chính phủ hiến pháp” bằng cách loại bỏ các cá nhân không phù hợp với chức vụ.

 

Tổng thống bị luận tội: không dừng tại số 3?

Trong lịch sử nước Mỹ, ngoài 3 Tổng thống bị luận tội chính thức, thì còn nhiều tổng thống khác bị đe dọa luận tội, theo History.com.Thậm chí còn có những tin đồn về việc luận tội tổng thống đầu tiên của quốc gia, George Washington, bởi những người phản đối chính sách của ông. Tuy nhiên, những cáo buộc đó đã không đạt đến mức trở thành nghị quyết hoặc cáo buộc chính thức.John Tyler là tổng thống đầu tiên đối mặt với cáo buộc luận tội vì Tyler cực kỳ không được lòng Đảng Whig của mình. Một đại diện Virginia ở Hạ viện đã đệ trình một bản kiến nghị cho luận tội của Tyler, nhưng nó không được đưa ra Thượng viện để bỏ phiếu.

Giữa năm 1932 và 1933, một nghị sĩ đã đưa ra hai nghị quyết luận tội chống lại Tổng thống thứ 31 của Mỹ, Herbert Hoover.

Gần đây, Ronald Reagan và George HW Bush đều là đối tượng của các nghị quyết luận tội do Henry B. Gonzales, đại diện của đảng Dân chủ từ Texas, nhưng không có nghị quyết nào được đưa ra để bỏ phiếu trong Ủy ban Tư pháp Hạ viện.George W. Bush phải đối mặt với một mối đe dọa luận tội nghiêm trọng hơn một chút khi Đại diện Dân chủ Dennis Kucinich đưa ra một nghị quyết của Hạ viện buộc tội Bush với một loạt các tội, kể cả tội ác chiến tranh.

Barack Obama cũng bị buộc tội về tội ác. Năm 2012, Đại diện Đảng Cộng hòa Walter Jones đã đệ trình nghị quyết Hạ viện buộc tội Tổng thống vì cho phép hành động quân sự ở Libya mà không có sự đồng ý của Quốc hội. Nghị quyết đã được chuyển đến Ủy ban Tư pháp, nơi nó không bao giờ được đưa ra để bỏ phiếu.

 

Nếu luận tội, quyết định trừng phạt sẽ là?

Nếu một tổng thống được tha bổng, phiên tòa luận tội kết thúc. Nhưng nếu Tổng thống bị kết tội, phiên tòa Thượng viện chuyển sang giai đoạn tuyên án hoặc trừng phạt. Hiến pháp cho phép hai loại hình phạt đối với một tổng thống bị kết tội là không thể buộc tội: Phán quyết trong các vụ án luận tội sẽ không mở rộng ra ngoài việc người bị luận tội bị loại bỏ khỏi Văn phòng, và không đủ tư cách để nắm giữ bất kỳ công việc cơ quan, sự tín nhiệm, và mất mọi lợi lộc.”Hình phạt đầu tiên, loại bỏ khỏi văn phòng, sẽ tự động được thi hành sau 2/3 phiếu xét có tội. Nhưng hình phạt thứ hai, không đủ tư cách nắm giữ bất kỳ vị trí chính phủ nào trong tương lai, đòi hỏi một cuộc bỏ phiếu riêng biệt của Thượng viện. Cuộc bỏ phiếu thứ hai đó chưa bao giờ được tổ chức vì không có tổng thống nào bị kết tội trong phiên tòa tại Thượng viện.

Thể loại: Thế Giới, Tin mới, VNTB

Bình luận

Your email address will not be published.
Required fields are marked*