VNTB – Nguồn tiền nào cho an sinh khẩn cấp khi Việt Nam công bố dịch Covid-19 trên toàn quốc?

Nguyễn Nam

(VNTB) – Văn kiện Đại hội XII của Đảng khẳng định: “An sinh xã hội cơ bản được bảo đảm, phúc lợi xã hội và đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện” (1). Tuy nhiên với diễn biến hiện tại khi người nghèo bị buộc ‘mất cần câu cơm’ vì dịch bệnh corona, cho thấy vấn đề an sinh xã hội ở Việt Nam không đúng như nhận định là ‘cơ bản được bảo đảm’.

Nếu như các diễn giải sau đây được ghi ở văn kiện Đại hội XII của Đảng là đúng, thì chính quyền TP.HCM và chính phủ không phải bận tâm bàn luận về nguồn tài chính cho an sinh khẩn cấp lúc địch bệnh đang đe dọa toàn bộ đời sống kinh tế, xã hội (2).

Tài liệu văn kiện Đại hội XII của Đảng, cho rằng những kết quả đạt được của mô hình an sinh xã hội Việt Nam hiện nay thể hiện trên các mặt chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, Việt Nam đã thiết lập được mô hình an sinh xã hội tương đối đầy đủ và toàn diện với 4 trụ cột chính là hỗ trợ việc làm và giảm nghèo; bảo hiểm xã hội; trợ giúp xã hội; dịch vụ xã hội cơ bản.

Các trụ cột của mô hình an sinh xã hội của Việt Nam đã vận hành tương đối hài hòa, đồng bộ, góp phần vào những thành tựu an sinh xã hội đáng kể trong những năm qua, được nhân dân trong nước và các tổ chức quốc tế công nhận. Dù tiếp cận theo vòng đời, theo sàn an sinh hay theo ứng phó rủi ro thu nhập thì mô hình an sinh xã hội của Việt Nam đều bảo đảm có cơ chế, chương trình, chính sách hướng tới các nhóm đối tượng khác nhau, đáp ứng các nhu cầu an sinh tương đối toàn diện.

Tuy nhiên như đã đề cập ở trên, từ 1-4-2020, hàng trăm ngàn người bán vé số dạo phải tạm ngừng bán trong 15 ngày. Đây là lực lượng lao động ‘phi chính thức’ – không hợp đồng, không bảo hiểm… Sẽ phải hỗ trợ gì cho họ để vượt qua khó khăn ra sao thì vẫn chưa có câu trả lời.

Thứ hai, văn kiện Đại hội XII của Đảng cho rằng trong mô hình an sinh xã hội của Việt Nam đã xác định tương đối rõ cơ cấu tổ chức, mục tiêu, nguyên tắc, các cơ chế huy động và sử dụng nguồn lực, cơ chế đóng góp và thụ hưởng an sinh xã hội. Điều này giúp cho mô hình an sinh xã hội của Việt Nam vận hành trơn tru, bảo đảm đúng nguyên tắc toàn dân, chia sẻ, công bằng và bền vững. Bên cạnh nguồn lực nhà nước giữ vai trò quan trọng, còn có nguồn lực từ xã hội, đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động, đóng góp tự nguyện của cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước.

Tuy nhiên nhận định trên chỉ là hoa mỹ câu từ, vì khi xảy ra vấn nạn lao động thất nghiệp do đại dịch corona, ghi nhận của báo chí cho thấy hiện cả nước có khoảng 17 triệu lao động tham gia bảo hiểm lao động, còn gần 20 triệu lao động chưa tham gia, có sự bao phủ của chính sách bảo hiểm. Điều đó đồng nghĩa việc ngay cả khi chưa mất việc làm thì thu nhập khu vực lao động không chính thức đã bấp bênh rồi. Lúc có việc, lúc không có việc, họ cũng không có chế độ gì ngoài lương thỏa thuận với người sử dụng lao động, nên hiện tại họ đang gặp rất nhiều khó khăn.

Thứ ba, văn kiện Đại hội XII của Đảng nói chung chung là mô hình an sinh xã hội của Việt Nam liên tục được cải tiến, hoàn thiện nhằm mở rộng diện bao phủ, nâng cao khả năng hỗ trợ, mức hỗ trợ, bảo đảm tốt hơn các nhu cầu an sinh cơ bản của nhân dân. Các chương trình, chính sách an sinh xã hội được đổi mới có hiệu quả hơn, chế độ an sinh được mở rộng, đời sống nhân dân, trong đó có các nhóm cư dân yếu thế được cải thiện rõ rệt.

Thứ tư, văn kiện Đại hội XII của Đảng cho rằng mô hình an sinh xã hội của Việt Nam đã thể hiện được bản chất tốt đẹp của chế độ, đem lại những thành quả an sinh xã hội đáng khích lệ, được thế giới công nhận, như thành tích xóa đói, giảm nghèo, giáo dục, y tế…

Những tính từ mô tả ở điều thứ ba, thứ tư kể trên cho thấy vẫn là lối hành văn xa rời thực tế, chủ yếu để làm đẹp chính sách. Do đó đến khi va chạm như hiện tại, cho thấy hầu hết các địa phương đều lúng túng trong cách giải quyết – đặc biệt là ở bối cảnh Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thông báo Chính phủ đồng ý công bố dịch Covid-19 trên toàn quốc.

_____________

Chú thích:

(1) http://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ban-chap-hanh-trung-uong-dang/dai-hoi-dang/lan-thu-xii

(2) https://tuoitre.vn/bi-thu-nguyen-thien-nhan-chung-toi-se-ban-viec-ho-tro-nguoi-vo-gia-cu-20200330151348311.htm; 

https://tuoitre.vn/can-ho-tro-gi-cho-hang-tram-ngan-nguoi-ban-ve-so-mat-thu-nhap-20200330142326586.htm

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.