VNTB – Những phiên tòa trực tuyến sẽ dân chủ hơn?

Triệu Tử Long

 

(VNTB)  – Sắp tới đây sẽ hình thành những phiên xét xử trực tuyến ‘online’, bất kỳ ai cũng đều có thể ‘truy cập’ theo dõi?

 

Tòa án Nhân dân tối cao vừa ban hành Chỉ thị hỏa tốc số 02-2020/CT-CA về việc phòng chống dịch Covid-19 trong hệ thống tòa án. Trong đó yêu cầu các tòa tạm dừng xét xử đến hết tháng 3, đồng thời tăng cường xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc bằng phương thức trực tuyến.

Chỉ thị về phòng chống dịch trong hệ thống toà an nhân dân

 

Trên thực tế thì thời gian qua ở Việt Nam cũng bắt đầu có những phiên tòa trực tuyến.

Cuối tháng 12-2019, Tòa án nhân dân tối cao đã khai trương Hệ thống truyền hình hội nghị trực tuyến đối với 09 Tòa án quân sự các cấp và 03 Tòa án quân sự cấp khu vực; trong đó có việc lắp đặt hệ thống truyền hình nối điểm cầu trung tâm tới 778 Tòa án trên toàn quốc.

Sáng ngày 26-11-2019, Toà án và Viện kiểm sát tỉnh Quảng Trị đã mở phiên Toà áp dụng công nghệ thông tin, truyền hình trực tuyến trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Đây là phiên tòa đầu tiên được truyền hình trực tuyến kết hợp với phiên toà rút kinh nghiệm của cả nước.

Phiên tòa được tiến hành theo đúng các trình tự, thủ tục quy định như những phiên tòa khác, tuy nhiên điểm khác biệt ở đây là phiên tòa này được tổ chức trực tuyến với sự tham gia của các điểm cầu: Thường trực Tỉnh ủy, Thường trực HĐND tỉnh, Ban Nội chính Tỉnh ủy, Tòa án, Viện kiểm sát hai cấp tỉnh Quảng Trị. Thay vì trước đây, trong thời gian diễn ra phiên tòa rút kinh nghiệm, các thành phần tham gia phải có mặt tại tòa thì với phiên tòa trực tuyến này, mọi người có thể theo dõi, giám sát từ cơ quan, đơn vị mình. Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, các đơn vị đã tiến hành rút kinh nghiệm nội bộ; Tòa án và Viện kiểm sát cấp huyện tự rút kinh nghiệm tại đơn vị và gửi kết quả cho Tòa án nhân dân tỉnh.

Trở lại với thắc mắc là liệu từ tinh thần của Chỉ thị hỏa tốc số 02-2020/CT-CA, sắp tới đây sẽ hình thành những phiên xét xử trực tuyến ‘online’, mà bất kỳ người dân nào có thiết bị kết nối internet đều có thể ‘truy cập’ theo dõi?

Đơn cử, giả dụ nhà báo tự do Phạm Chí Dũng sắp tới đây nếu phải ra tòa, thì liệu phiên xét xử đó có được công khai để khẳng định tính dân chủ của Việt Nam, và bất kỳ ai ở bất kỳ nơi đâu, nếu có thiết bị kết nối internet, đều có thể theo dõi toàn bộ các trình tự diễn biến về tranh tụng tại phiên xét xử này?

Theo một bản tin được Tân Hoa Xã phát hồi trung tuần tháng 2-2020, tại Tòa án Nhân dân quận Hải Nam thuộc thành phố Ô Hải ở Nội Mông (Trung Quốc), ngày 17-2, đã mở phiên xét xử online với sự tham gia của duy nhất một thẩm phán và một thư ký tòa án.

Phiên xét xử “trực tuyến” (online) này được tiến hành thông qua cuộc gọi video trực tiếp với nhiều màn hình máy tính riêng lẻ chiếu hình của thẩm phán, công tố viên và bị cáo. Đây là vụ án mà đương sự bị buộc tội cản trở người thi hành công vụ vì từ chối hợp tác với nhân viên phòng chống dịch bệnh, và làm bị thương một nhân viên thực thi pháp luật vài ngày trước. Với toàn bộ thủ tục pháp lý được hoàn thiện trực tuyến, công tố viên tham dự phiên tòa từ văn phòng riêng trong khi bị cáo đang bị giam giữ với hai cảnh sát đứng phía sau…

Giới chức Trung Quốc mở phiên tòa trực tuyến đầu tiên tại thành phố Hàng Châu hồi tháng 8-2017. Sau đó, mô hình xét xử mới mẻ này đã được các tòa án ở Bắc Kinh và Quảng Châu áp dụng vào tháng 9-2018.

Mô hình này của Trung Quốc với những cụ thể ra sao trong chuyện tranh tụng của luật sư, của các bên liên quan về trách nhiệm và quyền lợi, về những người làm chứng, và cả người dân muốn cùng ‘dự online’ thì kỹ thuật kết nối ra sao…, tất cả những thắc mắc tối thiểu đó hiện vẫn chưa tìm được tài liệu chuyển ngữ liên quan, để có thể đưa ra được những dự báo về phiên tòa ‘online’ ở Việt Nam, nhân chuyện dịch cúm corona Vũ Hán hoành hành.

Giả dụ có một phiên tòa ‘online’ đối với nhà báo Phạm Chí Dũng được ‘mở cổng’ để mọi người tự do vào tham dự, tin chắc những tranh tụng sẽ mang đến cho cả dân chúng cùng những viên chức nhà nước Việt Nam – và có thể là cả các cơ quan ngoại giao, hội đoàn dân sự quốc tế…, những giá trị thiết thực về dân chủ mà Việt Nam đã cam kết và kiên quyết thực hiện như xác nhận EVFTA chẳng hạn.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
error: