VNTB – Đảng Cộng sản Trung Quốc muốn mở rộng ảnh hưởng trong doanh nghiệp

VNTB – Đảng Cộng sản Trung Quốc muốn mở rộng ảnh hưởng trong doanh nghiệp

Anh Khoa dịch 

 

(VNTB) – Ở những công ty tư nhân, Đảng Cộng sản — đã từng gần như không tồn tại — lại một lần nữa bén rễ

 

23 tháng 6 năm 2021

Nếu từng là tòa nhà cao nht Thượng Hi, thì tr s cao 40 mét ca t North China Daily News đã không tn ti lâu như vy. Các tòa nhà chc tri đã tr thành mt trước khi nhng người Cng sn tiếp qun vào năm 1949 và biến Trung Quc tr thành mt quc gia dn đu thế gii v nhà chc tri. Vào năm 2015, tòa nhà cao nht Trung Quc (và cao th hai trên thế gii) đã khai trương ti Lujiazui, Ph Wall ca Thượng Hi, bờ sông Hoàng Ph. Các quan chc Trung Quc gi tòa Tháp Thượng Hải cao 632 mét này là biu tượng cho sc mnh ca th đô tài chính.

Cu trúc hình xon 128 tng do mt công ty ca M thiết kế liên tưởng hình xon ca mt con rng. Đây là nơi có các công ty tài chính Trung Quc và nước ngoài đt cược vào s tri dy ca Hoa Lc. JPMorgan, mt ngân hàng ca M, chiếm bn tng. Nhưng Đng Cng sn Trung Quc (ĐCSTQ) cũng đó. ĐCSTQ đã dành mt không gian rng rãi, thoáng mát trên cao đ điu hành mt hot đng chính tr mà họ công khai t hào. Trng tâm là các công ty Tháp Thượng Hi và các tòa nhà chc tri khác. Đi vi các công ty tư nhân Trung Quc, đó là sự gi nh li năm 1921, khi các nhà công nghip t hi nhng người Bolshevik mun gì. Mt ln na, nhng người Cng sn li mong mun có mt ti nơi làm vic. Có nhng h ly đáng lo ngi.

Trước khi th sát Thượng Hi vào năm 2018, Tp Cn Bình đã đến thăm Tháp Thượng Hi. Trên đường đi lên bng thang máy nhanh nht thế gii ti đài quan sát, Tập đã dng li mt trung tâm xây dựng ĐCSTQ  ở trên tng 22 (có mt thang máy riêng đi thng ti đó). Mt phòng trưng bày khu hiu ca Tập kêu gi các đng viên kiên đnh vi nhng lý tưởng đã truyn cm hng cho các nhà hot đng cách đây mt thế k: “ Không quên nguyện ước ban đầu, ghi nhớ sứ mệnh, phn đu cả đời”.

Nhng dòng ch đó xut hin trên các bin qung cáo trên khp Trung Quc. Cm t “sứ mệnh ban đu” là t mt bài thơ thi Đường. Ông Tp nói rng điu đó có nghĩa là làm vic vì hnh phúc ca mi người và s hi sinh ca Trung Quc. Mc đích không phi là đ kích đng s điên cung ca ch nghĩa Mao hay khuyến khích công nhân đng lên. Mi đe da t nhng người Bolshevik đình công khiến các nhà công nghip Thượng Hi lo lng trong nhng năm 1920 gi đây không còn na, vì đng không thích tình trng bt n lao đng. “Ôn đnh là ti quan trng” là câu thn chú của đảng. Ngày nay, ni lo đã khác: mt đng quyết đoán hơn s xâm nhp vào các phòng hp ca các lãnh đo công ty và kim soát h cht ch hơn.

Từ lâu ở nhng nơi có ba đng viên tr lên được yêu cầu thành lập chị bộ, và thành lập chi y  nơi có 100 đng viên tr lên. Nhưng mt s doanh nghip không thích ý tưởng này và không phi lúc nào ĐCSTQ cũng kiên quyết vi điều đó. Tp mun tt c phi tuân thủ mà không có lý do gì cho vic không thực hiện. “Các t chc đng phi m rng bt c nơi nào đng viên làm vic và sinh sng,” Tập nói ở tng 22. H phi là “thành trì“. Hin có 40 trung tâm xây dng đng cai quản hơn 280 tòa tháp trong khu tài chính. Vào năm ngoái bắt đầu thiết lp mt lp kim soát khác, vi mt y ban qun lý lãnh đạo đng trong mi toà nhà thương mi. Những y ban này có bí thư đng y ca các công ty cho thuê nhà, cũng như cnh sát. Truyn thông nhà nước gi vic này là tiêm “gen đ” vào qun lý tài sn.

Trong các công ty tư nhân, n lc đ to dng s hin din ca đng đã được đy mnh. K t khi ông Tp lên nm quyn, t l doanh nghip có các t chc đng tham gia đã tăng t hơn 50% lên hơn 70%. Là mt hc viên ti Trường Đng Trung ương, Cai Xia đã tiến hành nghiên cu n lc xây dng đng trong các công ty tư nhân. Bà nói, trước thời Tp Cận Bình, mc đích ch yếu là mang li cho các đng viên phân tán cm giác thân thuc hơn và khuyến khích h tr thành nhng người lao đng kiu mu. Gi đây, bà Cai (người đã sng M t năm 2019) cho biết, mc đích là giúp đng duy trì s n đnh xã hi và “giám sát và kim soát” các công ty ca h.

Mt s công ty nước ngoài t ra lo lng. Nhng người hot đng trong các lĩnh vc mà Trung Quc coi là quan trng đi vi nn kinh tế như dch v tài chính, thường phi liên doanh vi các công ty nhà nước. Năm 2017, các sếp đảng viên  mt s doanh nghip nhà nước bt đu thúc ép các đi tác nước ngoài đng ý s dng t ng trong Điu l ca doanh nghip đ đm bo vai trò qun lý ca đng. Các công ty bt buc phi có điu l được phê duyt chính thc. Nếu không tuân theo họ có th b coi là vi phm.

Một bước lùi hiếm hoi

Đáng chú ý, trong bi cnh các nhà đu tư nước ngoài phn đi kch lit, quan chc đng đã lùi bước. Joerg Wuttke, ch tch Phòng Thương mi Châu Âu ti Trung Quc, cho biết ĐCSTQ không còn bt buc các công ty nước ngoài xác lp vai trò ca đng trong vic điu hành các liên doanh. Đi vi các doanh nghip 100% vn nước ngoài, t chc này cho biết h chưa nghe thy ĐCSTQ có chc năng qun lý kinh doanh trong bt kỳ doanh nghip nào trong s đó. Tht vy, trong s gn 585 công ty châu Âu được thăm dò ý kiến ​​gn đây, gn 65% cho biết họ không biết gì v bt kỳ s hin din đng phái nào trong công ty h. Trong s nhng nhng công ty có chi b đng, ch hơn 1% cho biết đng có th ph quyết các kế hoch kinh doanh.

Các công ty nước ngoài luôn phi lưu tâm đến mong mun ca ĐCSTQ. Nhưng có th đng không coi vic tăng cường s hin din của đảng trong các công ty nước ngoài là mt ưu tiên chính tr. Ông Wuttke nói rng trong các doanh nghip nước ngoài, các chi b đng thường hot đng “ging như Câu lc b Rotary”. Nhưng ngay c khi hu hết không ra quyết đnh kinh doanh, họ có thhiu ng kim soát nhân viên. Người Trung Quc thường nói rng h thích làm vic trong các công ty nước ngoài vì bu không khí t do hơn. Lester Ross, đi din Bc Kinh ca  công ty lut quc tế WilmerHale, cho biết các ông ch người nước ngoài hiếm khi rành tiếng Trung, có th khó nhn ra nhng thay đi trong tâm trng ca nhân viên đa phương.

Vi các doanh nghip tư nhân ca Trung Quc cung cp 80% vic làm thành th, thì đây là mt câu chuyn khác. H là nhng đại công ty trong ngành công nghip trc tuyến và công ngh cao. Đ đm bo quyn kim soát xã hi, ĐCSTQ mun tăng cường nh hưởng trong các công ty như vy c cp hi đng qun tr và nhân viên bình thường. Đảng mun chắc rng những ông trùm có nh hưởng ca Trung Quc và nhân viên ca họ sẽ tuân theo đường li ca đảng. Mt ch th năm 2017 kêu gi các bin pháp nhằm “tăng cường lòng trung thành” ca các doanh nhân và ban lãnh đo đng đối với đảng.

Mt mô hình được qung cáo rng rãi là Tập đoàn Hodo, mt công ty gia đình sn xut hàng dt may vi 30.000 nhân viên tnh Giang Tô. Tp đã ca ngi nhng n lc xây dng đng ca h. Zhou Haijiang, giám đc điu hành, cũng là bí thư đảng. Các nhà qun lý cp cao khác gi các vai trò tương ng trong đng y ca công ty (giám sát hơn 100 chi b đng ca Hodo và khong 1.000 đng viên). Trưởng phòng nhân s ph trách các vn đ t chc đng, người chu trách nhim phát trin thương hiu là trưởng ban tuyên truyn ca đng và ch tch hi đng giám sát ca công ty là người đng đu ban k lut đng.

Năm 2018, đi biu doanh nghip nước ngoài tham d Din đàn Phát trin Trung Quc, cuc hp thường niên vi các đi tác Trung Quc và lãnh đo chính ph, đã rt ngc nhiên trước quyết đnh ca ch nhà nhm phô trương vai trò ca đng trong các vn đ kinh tế. Ông Zhou ca tập đoàn Hodo nm trong s nhng người được đưa ra đ ng h quan đim này. Ông đã làm nc lòng khán gi vi nhng chiến công xây dng đng và ca ngi “h thng doanh nghip hin đi vi đc đim Trung Quc” – nghĩa là mt h thng có đng tham gia mc đ cao.

Có th d dàng thy lý do ti sao đng thích mô hình Hodo. Trong khong 50% doanh nghip tư nhân có chi b đng, chủ công ty là mt đng viên. Vi mt người như vy, vic đm nhn thêm vai trò bí thư không khó. Các sếp thm chí có th chp nhn ý kiến ​​này là phương án ít ti t nht: t qun lý các công tác đng trong công ty tốt hơn là đ người khác làm. Và có th có li ích. Là mt bí thư có th m ra cánh ca vi các quan chc. Doanh nhân coi trng các mi quan h loi này. ch riêng tư, mt s doanh nhân Trung Quc gọi nhng n lc xây dng đng ca h như mt vic làm ly l. Đng viên trong công ty ca h biết phi trung thành vi ai đ gi công vic làm: công ty.

Ti toà Tháp Thượng Hi, truyn thông nhà nước nói rng chuyến thăm ca Tp là mt li ích (cũng như có s h tr t công ty nhà nước s hu tòa nhà). Mi tháng, trung bình có mt công ty đến thăm đ nh giúp đ thành lp chi nhánh. Nhu cu tr thành đng viên gia tăng. Trung tâm dch v đưa ra nhng điu hp dn: nơi đ thư giãn và ngm cnh. Cùng mt tng lầu có cả phòng tập thể dục.

Nhưng vic xây dng đng Lujiazui cũng là đ kim soát đng viên. Tng 22 đang đi tiên phong  về phương pháp mi để các đng viên luôn hot đng tích cc. Họ góp phần phát triển mt ng dng cho biết đảng viên đã ghi được bao nhiêu đim trong việc làm tình nguyn, tham gia hc chính tr hoc đ gi “báo cáo tư tưởng” (mt công c được đng rt yêu thích đ đm bo k lut, vì buc đảng viên phi tự tiết l đim yếu). Đt dưới 60 đim trong mt năm thì có th bị triu tp đ trò chuyn vi cấp trên hoc được gi đi đào to li ti mt trường đng.

Điu đó nghe có v đáng s, nhưng nhng người Trung Quc được giáo dc tt vn đ xô gia nhập đng. Ngay c trong trường đại học, nơi các quy đnh v t do ngôn lun đã tr nên cht ch hơn dưới thi  Tp k t Thiên An Môn, nhiu sinh viên vn mun vào đảng. Vì là đảng viên có th được hưởng li sut đi.

Nguồn: The Economist


 

 

Visited 1 times, 1 visit(s) today
CATEGORIES
TAGS
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)