VNTB – Quyền sở hữu ‘măng-sét’ tờ báo?

VNTB – Quyền sở hữu ‘măng-sét’ tờ báo?

Overview

Loan Thảo

(VNTB) – Sự khác biệt giữa “tư nhân hóa” báo chí, và tư nhân tham gia làm báo, có lẽ nằm ở chỗ quyền sở hữu. Sở hữu măng-sét báo vẫn sẽ là cơ quan báo chí nhà nước, tư nhân chỉ tham gia liên kết.

Luật báo chí Việt Nam hiện tại cho tư nhân tham gia làm báo theo hành lang như sau: “Cơ quan báo chí được phép liên kết trong hoạt động báo chí với cơ quan báo chí khác, pháp nhân, cá nhân có đăng ký kinh doanh phù hợp với lĩnh vực liên kết theo quy định của pháp luật”.

Như vậy cá nhân có thể liên kết với các tờ báo không những trong các lãnh vực như “thiết kế, trình bày, in báo, quảng cáo, phát hành”, họ còn được “sản xuất các sản phẩm báo chí in, báo chí điện tử thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hóa, thể thao, giải trí, quảng cáo”.

Nhà báo Nguyễn Vạn Phú nhận xét: “Sự khác biệt giữa “tư nhân hóa” báo chí và tư nhân tham gia làm báo có lẽ nằm ở chỗ quyền sở hữu. Sở hữu măng-sét báo vẫn sẽ là cơ quan báo chí nhà nước, tư nhân chỉ tham gia liên kết. Nhưng ở đây có hai vấn đề lớn.

Một là không tư nhân nào với tầm nhìn dài hạn, một ý hướng xây dựng lâu dài chịu liên kết theo kiểu này. Có thể nói ngay, liên kết kiểu này sẽ dẫn tới sự chụp giật, nhắm tới lợi ích ngắn hạn. Từ đó nỗ lực ngăn chận tình trạng “thương mại hóa” báo chí sẽ càng khó khăn, khi không có gì bảo đảm các cá nhân liên kết không vì lợi nhuận mà dùng các chiêu trò câu khách rẻ tiền.

Rất nhiều tờ báo nghiêm túc phải trải qua nhiều năm chịu lỗ để xây dựng tên tuổi, uy tín và một khi chưa có sự bảo đảm đó, khó lòng thu hút các cá nhân muốn liên kết lâu dài bỏ vốn ra để xây dựng cái không phải là của mình.

Ở hướng ngược lại, cũng khó lòng kiểm soát để cơ quan báo chí đứng tên duy trì được các chuẩn mực nhất định, một khi liên kết với bên ngoài để thực hiện sản phẩm báo chí. Các sai sót trong các chương trình truyền hình liên kết chứng tỏ điều đó.

Hai là, mặc dù các lãnh vực được phép liên kết đã được liệt kê rõ nhưng bất kỳ hoạt động kinh tế – xã hội nào cũng có sự chồng lấn. Tường thuật một phiên họp của Quốc hội về việc sửa đổi luật thuế có thể coi là hoạt động chính trị – xã hội cũng được hay hoạt động kinh tế cũng ổn; đưa tin về một giải thi đấu thể thao rõ ràng là chuyện thể thao nhưng làm phóng sự về các đường dây cá độ bóng đá thì sao?

Cho nên đừng nghĩ việc liên kết chưa được cho phép trong các lãnh vực “nhạy cảm” như chính trị – xã hội để tự yên tâm, nhà làm luật phải lường hết mọi khả năng để thấy trong thời đại thông tin tràn ngập như hiện nay, việc phân lãnh vực “được phép liên kết”, lãnh vực “không được phép liên kết” là không khả thi”.

Một vướng mắc cứ như đèn cù ở đây là liên quan đến yêu cầu “định hướng” trong việc làm báo.

Định hướng này nghiệt một nỗi là đến từ cơ quan quản lý thuộc Đảng, chứ không phải là cơ quan chuyên trách trong hệ thống quản lý pháp luật nhà nước. Về nguyên tắc của một nhà nước pháp quyền, báo chí có thể không buộc phải thực hiện các yêu cầu định hướng đó, song như tường thuật dưới đây sẽ cho thấy rất rõ rằng về hệ lụy với bất kỳ ai dám từ chối:

“Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương yêu cầu, năm 2020, các cơ quan chỉ đạo quản lý, cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí phải coi trọng công tác thông tin tuyên truyền về Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội 13 của Đảng; làm rõ những thành quả quan trọng mà các ngành, địa phương đã đạt được trong thực hiện nghị quyết Đại hội 12 của Đảng.

Báo chí phải tăng cường các tuyến bài bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, sắc sảo và thuyết phục; đồng thời, phải hết sức tỉnh táo trước việc lợi dụng báo chí để đấu đá nội bộ, cạnh tranh phe nhóm”. (*)

Như vậy, dù quyền sở hữu ‘măng-sét’ là của ai đi nữa, thì tất cả tòa soạn báo chí ở Việt Nam vẫn phải chịu dưới quyền một ông tổng biên tập chung là Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

________________

Chú thích:

(*) http://baosoctrang.org.vn/trong-nuoc/ong-vo-van-thuong-khac-phuc-cac-bieu-hien-tu-nhan-hoa-bao-chi-33893.html

Categories: Đối Diện, Tin mới, VNTB

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.